صفحه نخست

سلامت اداری و اهمیت آن در پیشبرد اهداف نظام اسلامی

به گزارش روابط عمومی ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان کردستان، مفهوم سلامت، پیشنهاد دهنده شیوه هاي مفهوم سلامت داراي ابعاد گسترده‌اي است که دستیابی به آن نیازمند شناخت هرچه بهتر این ابعاد، حفظ و ارتقاي این شناخت و تلاش گروهی و بین بخشی در راستاي رسیدن به اجزاي تشکیل دهنده آن است. برای بررسی سلامت اداري که در اینجا قصد بررسی و ارائه تعریف گردد.

سلامتی « سلامتی » راهکار است، ابتدا بایستی عبارت است از رفاه کامل جسمی، روحی، اجتماعی و معنوي و نه فقط نداشتن بیماري و معلولیت. هم چنان که در این تعریف مشخص است برخلاف عقیده عموم سلامت تنها بخش جسمی را در بر نمی گیرد. یکی از جنبه هاي مهم سلامتی، سلامتی روانی است این بخش در ارتباط بسیار مهمی با دیگر جنبه ها مخصوصا بخش مورد نظر ما یعنی سلامتی اداري است.

سازمان جهانی بهداشت سلامت روانی را این گونه تعریف نموده است: قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردي و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور عادلانه، منطقی و مناسب در ابتدا در سطح خرُد به سلامت فردي کارمندان پرداخته می شود و اثرات مفید آن در سلامت نظام اداري بررسی می شود کارکنانی که داراي سلامت روانی هستند داراي ویژگی هاي زیر میباشند نسبت به خود آرامش دارند و احساس امنیت می کنند.

توانایی هاي خود را در حد واقعی ارزیابی می کنند، نه بیشتر و نه کمتر. به خود احترام می گذارند. به حقوق همکاران احترام می گذارند. می توانند به همکاران علاقمند شوند و آنها را دوست بدارند. می توانند احترام و دوستی همکاران را جلب کنند. میتوانند نیازهاي خود را برآورده سازند و براي دشواري هایی که در زندگی آنها پیش می آید راه حلی پیدا کنند. آنها قادرند خود بیندیشند و تصمیم بگیرند، است که به سعادت و شادکامی خود یا همکارانش میا نجامد و خواهان افزایش مشارکت اجتماعی است.

فردیت و یگانگی: کارمندي که داراي سلامت روان است، خود را جدا و متمایز از دیگر همکارانش می شناسد و می کوشد بازخورد و الگوهاي رفتاري خود را توسعه دهد، به گونه‌اي که نه همنوایی کور و ناهشیارانه با خواسته ها و تمایلات دیگران دارد و نه توسط دیگران مطرود و متروك می‌شود.

از دیگر مزایاي سلامت روانی کارکنان که بایستی به آنها اشاره شود، فقدان بیماري روانی، کفایت فردي و خود مهارگري، خویشتن‌پذیري و خودشکوفایی، توحید یافتگی و سازماندهی شخصیت، گشاده‌نگري و انعطاف‌پذیري است.

این مزایا، اثرات اعجاب‌انگیزي در ارتقاء کار کارمندان و آرامش و سلامت محیط اداري دارند. اما سلامت نظام اداري تنها وابسته به ارتقاء سلامت روانی پرسنل نمی‌باشند بلکه عوامل ساختاري دیگري نیز تأثیر دارند که باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند.

در ابتدا چند مورد آورده می‌شود تا نهایت بتوانیم به الگویی جهت دستیابی به سلامت نظام اداري دست یابیم.

پاسخگویی؛ منظور از پاسخگویی، مسئولیت‌پذیري و گزارش دهی دستگاه در خصوص عملکردش است؛ طوري که مسئولان باید در رابطه با ارائه خدمات به همه مردم، نمایندگان آنها یا مراجعان خود متعهد باشند. پاسخگویی در برگیرنده گزارش دهی عملکرد است.

شفافیت: منظور از شفافیت افزایش آگاهی مردم از تصمیم‌ها و ساز و کارهاي داخلی سازمان است. به این معنی که افراد از سیاست‌ها و اقدام‌هاي سازمان آگاهی و در هنگام بروز مشکلات یا داشتن شکایات از این که به کدام قسمت مراجعه کنند، اطلاع کافی داشته باشند.

سلامت و یکپارچگی: این اصطلاح عبارت از استفاده قدرت عمومی براي منفعت عمومی است این عنصر محور برجسته قادرند مسئولیت روزمره خود را با برگزیدن اهداف معقول پیش ببرند. تحت تأثیر عواطف، ترس، خشم، عشق یا گناه خود به طوري قرار نمی‌گیرند که زندگیشان پریشان شود و انعطاف پذیر هستند.

با از نظر گذراندن مطلب بالا به راحتی اهمیت سلامت روانی در سلامت نظام اداري قابل تشخیص است زیرا که بدون داشتن کارمندانی که از لحاظ روانی داراي سلامت و بهداشت روانی نباشند هرگز میسر نخواهند بود که سلامت ادراي در بخش فردي آن تضمین گردد.

کارمندي که داراي سلامت روانی است علاقه به دوستی هاي طولانی و صمیمی با دیگر همکاران دارد، به سازمان و گروه خود احساس تعلق می‌نماید، احساس مسئولیت در مقابل محیط انسانی و مادي خود دارد، مسئولیت پذیر است، در جهت توسعه امکانات محیط کار خود تلاش می‌کند، توانایی اخذ تصمیم را دارد و اجراي امور داراي ذوق و ابتکار به خرج می دهد.

در کل پنج الگو در چنین کارمندي ایجاد خواهد شد؛ نسبت به نیازهاي همکاران حساس بوده و در جهت ارضاي خواسته ها و ایجاد آسایش آنان می کوشد.

حس اعتماد به خود: کارمندي که واجد سلامت روانی است، به خود و توانایی هایش اعتماد دارد و مشکلات اداري را پدیدها ي مقطعی می‌انگارد که حل شدنی است. از این رو، موانع، خدشه‌اي به روحیه او وارد نمی سازد.

هدف مداري: به کارمندي اشاره دارد که واجد شرایط تمامی مفهوم روشنی از آرمان‌هاي اداري است و از این رو، تمامی نیرو و خلاقیتش را در جهت دستیابی به این اهداف هدایت می کند.

ارزش‌هاي شخصی: چنین فردي در زندگی کاري خود، از فلسفه‌اي خاص مبتنی بر اعتقادات، باورها و اهدافی برخوردار مثبت و فعال است و برمبناي آن در واقع قبل از اینکه به دنبال طرح‌هایی براي مبارزه با فساد باشیم، بهتر است در مسیر سلامت اداري جامعه براي پیشگیري و مبارزه با شکل گیري فساد را گرد آوریم. به عبارتی دیگر، گروه هاي مختلف و ذينفع، به طور نظام یافته براي جلوگیري از فساد، بسیج و ظرفیت سازي شوند.

منابع تخلف اداري: عدم آشنایی کارکنان، تفاوت سطح حقوق و دستمزد، عدم آَشنایی با مقررات، رسوم غلطی که به صورت عرف درآمده است، نداشتن نظام و عدم گرایش به نظام، نداشتن تخصص لازم، شاغل گرایی، فضاي نامناسب در سازمان‌ها، شبکه‌هاي گسترده ارتباطی غیررسمی، ایجاد شغل‌هاي کاذب، دگرگونی‌هاي سریع اجتماعی، عدم اطلاع‌رسانی به موقع، همه و همه می‌توانند منابع تخلف محسوب شوند.

راهکارهاي افزایش سلامت نظام اداري؛ روش ها و نظام هاي سنتی هنوز در بیشتر اداره ها محور گردش کارها به حساب می آیند و در این روش همواره راه فرار براي متخلفان باز بوده است. ارائه یک نظام مطمئن و تعریف شده ي اداري و اجرایی را در قالب نظام مدوّن، اجرا، تشکیل پرونده و بایگانی کنند و هر لحظه بتوان کلیه ي اطلاعات را به دست آورد.

یکی از راهکارهاي جلوگیري از تخلف اداري است. بنابراین پایه هر نظام اداري باید بر مبناي شغل و نه شاغل استوار باشد. عدم حضور به موقع، نظام ارتباط رسمی، عدم نفوذ مدیریت در نظام ارتباط غیررسمی، توان برتري شبکه، ارتباطات غیررسمی نسبت به رسمی را نیز می توان به عنوان یکی دیگر از راهکارهاي افزایش سلامت اداري تلقی کرد.

ناآگاهی ارباب رجوع از آیین نامه ها و مقررات موجود در سازمان ها و ارائه نکردن اطلاعات لازم به مراجعان، احتمال تخلف را افزایش می دهد و اطلاع رسانی و دادن اگاهی از طریق ابزارهایی همچون تهیه ي بروشورهاي لازم، آگاه کردن مردم از مقررات و آئین نامه ها و مشخص کردن مسیر ورود و خروج به سازمان ها و نحوه ي ارائه ي خدمات و غیره باعث جلوگیري از تخلف خواهد شد.

در اصل بسیاري از گزارش هاي رسیده به هیئت هاي تخلف اداري غلط است و آموزش ارباب و رجوع و مراجعان و همچنین شناساندن تخلف، جرائم و مجازات ها می تواند اثر مطلوبی در جلوگیري از تخلف داشته باشد وسعت در سازمان ها، پراکندگی در واحدها و فضاي باز در آنها نیز می تواند زمینه ساز تخلف در نظام اداري محسوب شود.

جناحی شدن گزینش‌ها، باندي شدن انتصاب ها و عزل و نصب ها، اثر بسیار زیادي در نحوه ي عملکرد دارد. انتصاب افراد نالایق در پست هاي کلیدي و دور کردن ذيحق از پست‌هاي حقَه آنان از جمله عوامل تخلف محسوب می شوند.

ایجاد شغل نه بر حسب نیاز، بلکه بر حسب ارتباط و پر نبودن وقت کاري افراد نیز باعث تخلف می شود. کوچک تر کردن محدوه ي مسئولیتی سازمان ها و شرکت ها از نظر اجرایی باعث می شود بسیاري از مجاري تخلف بسته شود. در این راستا حفاظت فیزیکی و حراست و همچنین وجود هیئت هاي رسیدگی به تخلفات و کمیته هاي انظباطی کار در سلامت اداري نقش خوبی دارد.

ویژگی هاي نظام اداري سالم؛ سازمان‌ها باید بر اساس نیاز حقیقی جامعه شکل گیرند. مأموریت هاي اصلی باید به عنوان نیروي محرکه تلقی شوند. نیروي انسانی شاغل در سازمان ها باید افرادي با دانش، مهارت، خشنود و باانگیزه باشند. نظام‌ها و قوانینی که وضع می‌شوند باید از نقش انگیزاننده‌اي برخوردار باشند. در یک نظام اداري سالم باید به پیشگیري بیش از درمان اهمیت داده شود. و در نهایت؛ در ارزیابی عملکرد نیز باید به ستاده‌هاي حقیقی توجه شود.

z6i8nfmt

برگزیده ها